ताण तणाव

*अशी पाखरे येती...*

*मैना*

‘तोता - मैना की कहानी’ जगप्रसिद्ध आहे. मात्र मैना पोपटासारखी शिकावू नाही. ती स्वत:च गायला शिकते अन् सुंदर गातेही. पहाडी आणि देशी अशा दोन प्रमुख प्रकारच्या मैना जगाच्या पाठीवर सर्वत्र आढळून येतात. शिवाय मैनेचे विविध प्रकारही असतात. यापैकी पहाडी प्रकारच्या मैनेत एक खास गुण आहे... जर तिला प्रयत्नपूर्वक प्रसिद्ध गायिकेची गीतं शिकवली तर त्याच खुबीनं ती स्वर काढू शकते. परंतु देशी असलेल्या मैनेत हा गुण आढळून येत नाही. उत्तर काश्मीर, बलुचिस्तान व पाकिस्तानातही मैनेचं वास्तव्य आहे. या छोट्याशा पाखरात आणखी एक वैशिष्ट्य आहे... शत्रूची चाहूल लागताच ती जोरजोराने ओरडून शिकार करणाºयाला त्या शत्रूपर्यंत पोहोचविण्यास मदत करते. तिचे शत्रू म्हणजे साप आणि बाज. मैना नर व मादीत पारस्परिक प्रेम वृद्धिंगत होते. सर्वभक्षी असलेले हे पाखरू दाण्यापासून मृत झालेल्या पाल-पक्ष्यांवरसुद्धा ताव मारते. जून ते आॅगस्ट हा मैनेचा अंडे प्रसवण्याचा कालावधी असून साधारणत: एकावेळी चार ते पाच अंडी ती देते. तिची घरटी मात्र बेढब असतात. सर्वात मोठी मैना २८ सेंटीमीटर लांब असते. मैनेचे विविध प्रकार असून दर्या, गुलाबी, तेलिया, पवई, अबलखा मैनेसह पहाडी व देशी मैनेचा या प्रकारात समावेश आहे. पवई प्रकारातील मैना घरात पाळली जाते. मात्र प्रेयसीला जेव्हा मैनेची उपमा दिली जाते, तेव्हा ती गुलाबी प्रकारातील मैना आहे, असे समजावे.

*निशिकान्त मायी*
विदर्भ/मराठवाडा
मोबाईल 9881152439