ताण तणाव

*अशी पाखरे येती...*

*चातक*

तीव्र गतीने आकाशात झेपावून तेवढ्याच वेगवान चपळाईने डोळे बंद करून परत खाली जमिनीकडे येणे ही चातक नामक छोट्याशा पक्ष्याची खासियत आहे. चातक हा अतिशय लाजाळू असून वड, पिंपळ, कडुनिंबाच्या झाडाच्या पानांमध्ये वास्तव्य करून राहतो. छोट्या-मोठ्या किड्यांची शिकार करून आपला उदरनिर्वाह करतो. सुमधूर असे गाणे गात सर्वत्र मुक्तपणे विहार करणे त्याचा आवडता छंद आहे. चातकातील नर आणि मादीची प्रणयराधना मोठी वैशिष्ट्यपूर्ण असते. नर चातक गाण गात-गात प्रणयचेष्टा करीत राहतो तर मादी चातक आपल्या पियाची प्रणयपरीक्षा घेत प्रतिसाद देते. हे दृश्य पाहणे म्हणजे आदर्श प्रेमाचे धडे घेण्यासारखेच ठरावे. अशा या चातक पक्ष्याचे रंग विश्लेषण करणे एक कठीण समस्या आहे. कारण ऋतू परिवर्तनासमवेत हा आपल्या पंखांचे रंग बदलतो. पक्षिविश्वात असे अनेक पक्षी आहेत जे चातकाशी साधर्म्य राखून असतात. म्हणून उडत असताना त्यांना ओळखणे महाकठीण होऊन बसते. तथापि चातक पक्ष्यांची ओळखण्याची ‘हिन्ट’ अशी की, आकाशाकडे झेपावण्याची त्यांची निराली अदा...! स्थान-भेद-ऋतूनुसार रंग बदलणारा हा पक्षी आंब्याच्या किंवा कडुनिंबाच्या वृक्षांवर अधिकतर आढळून येतो आणि आकाशाकडे बेधुंदपणे तीव्रतेने झेप घेतो...तेव्हा रोखा आपली नजर आकाशाकडे आणि पाहा- आकाशात चातकाची चपळाईने झेप घेण्याची खासियत...!

*निशिकान्त मायी*
विदर्भ/मराठवाडा
मोबाईल 9881152439